منارههاي پل آق قلا آب شدند
به گزارش مهر، اين پل از بناهاي قديمي شهرستان آق قلا است که در دوران صفويه بر روي رودخانه گرگان ساخته شده است و در عکسي که در دوره ناصرالدينشاه از اين پل برداشتهاند، دو مناره در کنار پل ديده ميشود و اکنون از اين منارهها اثري نيست.
اين پل، به طول آن
35 متر، عرض آن 4 متر و ارتفاع آن و 10 متر از سطح آب، داراي پنج چشمه با
ساختمان قديمي است و تعميرات جديدي نيز در آن شده است.
مصالح اصلي پل، آجر و ملات گچ و آهک بوده و در تعميرات دوره اخير، از سيمان و مصالح جديد نيز در آن استفاده شده است.
اين
پل داراي چهار دهانه با طاق جناغي و پايههايي مستحکم است، پايههاي پل در
جهت خاوري (مخالف جريان آب) براي شکستن فشار آب به صورت مثلثي (موج شکن)
شکل گرفته است.
همچنين در جهت باختري (موافق جريان آب) به صورت نيم
دايره است و موج شکنهاي پل که اندازه هر يک از اضلاع مثلثي آن به 3.45 متر
ميرسد، در دوره اخير با سيمان اندود شده است.
بخش نيم دايره
پايهها در نماي باختري، علاوه بر اينکه به عنوان پشتيبان بدنه پل است، با
تمهيدات در نظر گرفته شده و آجر کاري زيبا، به صورت عامل تزييني درآمده
است.
موج شکنهاي مثلثي و پشتيبانهاي نيم دايره پل تا نزديک سطح پل
بالا آمده است و در بالاي تعدادي از پشتيبانهاي پل، قابهاي مستطيل شکلي
تعبيه شده که امروزه دو عدد از آنها باقي است و اين قابها براي تزيين يا
قراردادن کتيبه در نظر گرفته شده است.
سطح گذرگاه پل که از طرفين
با جان پناهي به ارتفاع 1.10 متر و پهناي 50 سانتي متر محدود شده است، در
گذشته سنگ فرش بوده اما در دوره اخير با آسفالت پوشش يافته است.
پهناي
گذرگاه پل ( فاصله بين جان پناهها) از 4.20 تا 4.40 متر متغير است، جان
پناههاي پل نيز در دوره اخير با سيمان اندود شده است. اين تغييرات، به
اصالت تاريخي پل لطمه وارد ساخته است.
عرض دهانههاي پل، از شمال
به جنوب به ترتيب، 7.5، 7.6 و 6.40 متر است، ارتفاع دهانهها نيز از تيزه
قوس تا سطح آب، به ترتيب، 9.75، 11.40، 12 و 10.70 متر و ضخامت بخش فوقاني
پل، از تيزه طاقها تا لبه پل، به ترتيب، 2.10، 2.80، 2.40 و دو متر است.
درون
اولين چشمه از جهت شمال باختري، سکوي مستطيل شکل و بلندي به عرض 2.10 متر
با آجر ساختهاند که ذر ظاهر هم زمان با ساخته پل بوده و به عنوان صفهاي
جهت استراحت و نشيمن به کار ميرفته است.
پل آق قلا به شمار 919 به
ثبت تاريخي رسيده است و تنها پل داراي "تزئينات آجرکاري برآمده" ايران در
آق قلا از نظر بهداشتي وضعيت اسفباري دارد.
پل آق قلا در محاصره مرغ فروشان و دستفروشان
اين
پل دوره صفوي که تنها پل با تزئينات آجري کاري در کشور است به رغم اهميت
تاريخي و باستاني، وضعيت بهداشي نگران کننده اي دارد و خون هاي مرغ ريخته
شده در پاي اين پل تاريخي وضعت اسفباري ايجاد کرده است.
خون مرغ
ريخته شده، لجن، زباله در حاشيه و زير پل تاريخي آق قلا وضعيت مشمئز کننده
اي ايجاد کرده و بوي تعفن تا چندين متر اطراف پل استشمام مي شود.
وضعيت
اين بناي تاريخي به گونه اي است که گردشگران رغبت نمي کند تا از اين ميراث
فرهنگي بازديد کنند و متاسفانه اين پل تاريخي باارزش فرهنگي و تاريخي
ناشناخته مانده و تلاشي براي معرفي آن صورت نگرفته است.
براساس
اعلام مسئولان ميراث فرهنگي گلستان، يک ميليارد و 700 ميليون ريال براي
ساماندهي تنها پل با تزئينات آجرکاري برآمده کشور در آق قلا هزينه شده است.
پنجشنبه بازار و صنايع دستي
از
مراکز ديدني آق قلا مي توان به پنجشنبه بازار آن اشاره کرد که صنايع دستي
اين منطقه و نيز ترکمن ها را مي توان مشاهده و خريد کرد و از معروفترين
آنها مي توان به قالي و قاليچه و پشتي ترکمني اشاره کرد. قالي و قاليچه هاي
ترکمني دستبافي پرزدار و زيباست که از طريق درگيري تار و پود و پرز با
نقوش هندسي روي دار قالي بافته مي شود.
مواد اوليه اين هنر پشم،
کرک، نخ پنبه اي و ابريشم است. شهرستان آققلا در شمال استان گلستان و در
کنار رودخانه گرگانرود با داشتن آثار تاريخي، گلفشانهاي ديدني و صنايع
دستي همچون قالي و پشتي ترکمن از مناطق گردشگرپذير اين استان است.
اين
شهرستان با جمعيتي حدود 109هزار نفر، يک هزار و 763 کيلومترمربع وسعت دارد
معادل 8.6 درصد از مساحت استان را شامل مي شود و بسياري از ساکنان آن را
هموطنان ترکمن تشکيل ميدهند.
تراکم نسبي جمعيت اين شهرستان در سال
1382 برابر با 84.5 نفر در هر کيلومتر مربع بوده که از تراکم نسبي جمعيت
نسبي جمعيت استان 81.5 بيشتر است.
اين شهرستان از شمال به کشور
ترکمنستان از جنوب به شهرستان گرگان و علي آباد از شرق به شهرستان گنبد و
از غرب به شهرستان ترکمن محدود مي شود.
براساس مستندات، اين شهر
توسط “شاهعباس” در سال 1020هجري قمري بنا شد و در ابتدا به نام “ اسپيدژ”
يا “دژسفيد” معروف بوده و در زمان حکومت پهلوي به “پهلوي دژ” تغيير نام داد
و امروز نام آققلا گرفته که در زبان ترکمني به معناي دژ يا قلعه سفيد
است.
براساس تقسيمات کشوري در سال 82 اين شهرستان داراي 2 بخش
مرکزي و وشمگير -2 شهر (آق قلا و انبارالوم ) و 5 دهستان و 74 آبادي و5
آبادي خالي از سکنه است